پنج شنبه 30 آبان 1398
  • جامعه
  • شماره خبر: 9608156
  • 4 آبان 1398
  • 09:17
  • امتیاز:5/4
  • امتیاز شما
«مجید» مشهورترین نوجوان در ادبیات معاصر است

در حاشیه 8 آبان روز نوجوان؛

«مجید» مشهورترین نوجوان در ادبیات معاصر است

رضا شمسی - نوجوانی در تعریفی عام، مرحلهٔ‌گذار رشد فیزیکی و روانی انسان است که میان کودکی و جوانی روی می‌دهد. این گذار، تغییرات زیستی، اجتماعی و روانشناختی را دربرمی‌گیرد و مهمترین نیاز یک فرد نوجوان هم در این دوران به رسمیت شناختن او همچون یک فرد انسانی است که در بسیاری از جوامع پیشرفته این هویت به رسمیت شناخته می‌شود، اما

ما در فرهنگ عمومی خود کمترین اهمیت را به نوجوانان می‌دهیم. از نظر ما آدم، یا بزرگ‌سال است، یا کودک و یا جوان؛ در این بین، نوجوانی را خیلی به رسمیت نمی‌شناسیم. به تعبیری نوجوانی در فرهنگ ما پرانتزی خالی بین مراحل زندگی است. اینکه می‌گویم خالی منظورم این است که برای نوجوانی هویت و تعریف خاصی نداریم. می‌گویید نه، به ذهن خودتان رجوع کنید، به جز معدودی کسان که یا مشاوران متخصص هستند و یا معلمانی که با این رده سنی ارتباط مستقیم دارند، گمان نمی‌کنم کس دیگری باشد که به ماهیت نوجوانی چندان اندیشیده باشد و بتواند تعریفی از آن ارائه دهد. تصور عمومی ما از مراحل زندگی در واقع به کودکی و بزرگسالی تقسیم می‌شود، این در حالی است که نوجوانی یکی از سرنوشت‌سازترین دوران‌های زندگی است و چنانچه تعریفی روشن از ماهیت آن نداشته باشیم، نمی‌توانیم مسیری روشن برای آینده نوجوانان‌مان ترسیم کنیم.

نگارنده این سطور این تخصص را ندارد که هویت نوجوانی را در حوزه‌های مختلف علوم انسانی ردیابی و پیگیری نماید، اما می‌تواند ادعا کند تا آنجا که خوانده و می‌داند، در ادبیات کلاسیک ما نیز نوجوانی رد‌پای چندانی ندارد. تنها یک شخصیت به نام «بستور» که نوجوانی 13 ساله است، در کتابی به نام «یادگار زریران» در ادبیات فارسی پیش از اسلام رخی می‌نماید و در ادبیات پس از اسلام نیز فقط یکی دو نوجوان - که فرزندان نظامی و جامی هستند -  مورد خطاب قرار می‌گیرند و بس. در ادبیات معاصر هم تقریبا روال بر همین منوال است و اگر هم در یکی دو داستان کوتاه یا رمان، صدای نوجوانی به گوش می‌رسد، آنقدر بلند نیست که به گوش همه برسد و مشهورش کند. تا اینکه مرادی کرمانی پیدا می‌شود و برای اولین بار در قصه‌های مجید، شخصیت یک نوجوان را برمی‌‌کشد که بسیار هم جذاب و با پتانسیل بالای همذات‌پنداری است یعنی هرکدام از ما بارها و بارها خودمان را به جای مجید فرض کرده‌ایم.

شخصیت مجید اگرچه در دهه پنجاه خلق شد اما در دهه شصت به‌بار نشست و مشهورترین شخصیت نوجوان ادبیات معاصر شد. آنچه باعث شهرت مجید شد، در کنار شخصیت جذابش، البته بالا رفتن آمار جمعیت نوجوانان در دهه شصت نیز بود که هویتی جمعی و تازه یافته بودند.  آن‌طور که بعضی از محققین می‌گویند، جمعیت نوجوان کشور برای اولین بار در دهه نخست پس از انقلاب، یعنی دهه شصت بود که رقمی قابل توجه یافت و از همین رو ما در تاریخ خود برای اولین‌بار در این دهه با موجی از جمعیت نوجوانان رو‌به‌رو شدیم که به دنبال هویت بود و ادبیات خود را طلب می‌کرد.

باری، زیاده‌گویی کردم، خلاصه می‌خواستم بگویم: هویت برای نوجوانان مهم است و همه متخصصان باید بکوشند این هویت را در رشته خود جستجو و معنا کنند. و نگارنده این سطور به نوبه خود مدعی است: هوشنگ مرادی کرمانی مشهورترین شخصیت نوجوان ادبیات معاصر به نام مجید را خلق کرده و از این طریق شخصیت یک نوجوان را در ادبیات داستانی بازتاب داده است.

0