شنبه 27 مرداد 1397
نسخه آزمایشی
  • شورا و شهر
  • شماره خبر: 9606564
  • 17 اردیبهشت 1397
  • 20:20
  • امتیاز:5/4
  • امتیاز شما
برنامه‌ی استراتژیک شهری ضرورت رسیدن به شهر پایدار

شهردار رفسنجان در گفت‌و‌گو با کرمان‌شهر بیان کرد:

برنامه‌ی استراتژیک شهری ضرورت رسیدن به شهر پایدار

اشاره: یک‌شنبه‌ی هفته‌ی گذشته، به‌مناسبت روز شوراها، همایش رؤسای شوراها و شهرداران شهرهای استان کرمان در رفسنجان برگزار شد. در حاشیه‌ی این همایش درباره‌ی برگزاری این همایش، چالش‌های شهر رفسنجان، چگونگی رسیدن به شهر پایدار و... با محمدرضا عظیمی‌زاده، شهردار رفسنجان به گفت‌و‌گو نشستیم.

• آقای مهندس عظیمی‌زاده! هدف از برگزاری همایش رؤسای شوراها و شهرداران شهرهای استان کرمان چه بوده است؟ 
نهم اردیبهشت، سالگرد شروع به‌کار شوراهای اسلامی شهر و اجرای اصل هفتم قانون اساسی است که بخشی از حکم‌رانی در بخش مدیریت شهری و روستایی به مردم واگذار شد که کار بسیار ارزشمندی بود؛ بنابراین، بر آن شدیم از رؤسای شوراهای اسلامی و شهرداران شهرهای استان دعوت کنیم تا در قالب یک همایش، هم بزرگداشت روز شوراها باشد و هم مسایل مربوط به شوراها و شهرداری‌ها با حضور مدیرکل بازرسی و مدیرکل دیوان محاسبات بررسی شود؛ ضمن این‌که حضور آقای استاندار هم در این نشست برای ما مغتنم بود.
در واقع این نشست‌ها و آشنایی شهرداران و رؤسا و اعضای شوراها با یک‌دیگر، زمینه‌ی تبادل تجریبات و موفقیت‌های شهرداری‌ها را ایجاد می‌کند و اقداماتی که شهرداران انجام داده‌اند، به اشتراک گذاشته می‌شود. 
بودجه‌ی شهرداری‌های کشور، عدد بسیار قابل ملاحظه و سنگینی (حدود 70 هزار میلیارد تومان) است؛ بنابراین، هرچه این بودجه بهره‌وری بهتر و اثرگذاری بیش‌تری در توسعه و رونق شهرها به‌ویژه رونق اقتصادی داشته باشد، می‌تواند کمک کند که شهرهای پویاتر و آبادتری داشته باشیم؛ ضمن این‌که نقش شوراها رضایت‌مندی مردم از حاکمیت و نظام جمهوری اسلامی را افزایش می‌دهد؛ بنابراین، این‌گونه برنامه‌ها باید تداوم داشته باشد تا شهرداران و اعضای شوراها در این نشست‌ها تجربیات خود را به اشتراک بگذارند.

• مهم‌ترین چالش‌ شهر رفسنجان چیست و برای رفع این چالش چه راه‌کارهایی اندیشیده‌اید؟
شهرها با یک‌دیگر قابل مقایسه نیستند؛ شهرها هم در بعد اقتصادی، هم کالبدی و هم فرهنگی، اجتماعی و شهرسازی و سابقه‌ی فعالیت‌های شهرداری، بسیار با هم متفاوت هستند و همین تفاوت‌ها مشکلات شهرداری‌ها را هم متمایز می‌کند.
مشکلی که در شهر رفسنجان به وضوح دیده می‌شود، وسعت بیش از حد محدوده‌ی شهری است که با توجه به این‌که در حوزه‌ی مدیریت شهری خیلی دقت نشده، زمین‌های کشاورزی و باغ‌های وسیع تفکیک و به محدوده‌ی شهر اضافه شده و شهر در سال‌های گذشته بی‌رویه رشد کرده است و شهرداری به اجبار به این گستره‌ی وسیع خدمات می‌دهد؛ طبعاً شهری که بیش از چهار برابر نیازش وسعت دارد، به همان اندازه سطح خدمات پایین می‌آید و کاهش مطلوبیت خدمات، عدم رضایت‌مندی ایجاد می‌کند.
هزینه در هکتار در شهرهایی که وسعت بالایی دارند، کاهش می‌یابد؛ شهرهایی که تراکم جمعیتی در آن‌ها بالاست، می‌توانند در هکتار تا 200 میلیون تومان در سال هزینه کنند، اما در شهرهای وسیع، این هزینه در هکتار تا 10 میلیون تومان کاهش پیدا می‌کند؛ بنابراین، علی‌رغم زحماتی که کشیده می‌شود، خدمات شهرداری نمود ندارد و این مشکلی است که شاید خیلی از شهرهای کشور با آن روبه‌رو هستند که برای جلوگیری از ادامه‌ی این روند، باید شهر را محدود کنیم و اجازه‌ی گسترش بیش‌تر در سطح را ندهیم.

• آقای مهندس! به نظر شما برای رسیدن به شهر پایدار چه باید کرد و آیا شهرداری رفسنجان در این زمینه برنامه‌ای دارد؟
رسیدن به شهر پایدار، بدون برنامه امکان‌پذیر نیست. آنچه در شهرهای مختلف دنیا دنبال می‌شود، برنامه‌ی استراتژیک شهری است که مبنای این برنامه بیش‌تر اقتصادی است؛ یعنی باید یک اقتصاد پایدار با هر مبنایی ازجمله صنعت، گردشگری، فراوری محصولات و حتی کشاورزی برای شهروندان و شهر ایجاد کنیم؛ شهری که نتواند درآمدهای پایدار داشته باشد، پایدار نیست.
برخی فکر می‌کنند باید برای شهرداری درآمد پایدار ایجاد کنیم؛ درحالی‌که این‌گونه نیست؛ بلکه باید شهری پُردرآمد ایجاد کنیم، وقتی شهروند پولدار داشته باشیم، این شهروند در شهر سرمایه‌گذاری می‌کند و باعث ایجاد اشتغال و درآمدزایی بیش‌تر در شهر می‌شود و این موضوعی است که مدیریت شهری مدرن برای شهر پایدار به آن پرداخته است.
وقتی زمینه‌ی توسعه‌ی گردشگری را در شهر ایجاد می‌کنیم، در واقع برای شهروندان درآمد پایدار ایجاد می‌کنیم و سرنوشت شهروندی که به این جهت ملک او ارزش پیدا می‌کند و یا در مجموعه‌ی گردشگری کسب‌وکار راه می‌اندازد، با شهر گره می‌خورد؛ بنابراین، باید این وابستگی و تعلق خاطر را در شهروندان ایجاد کنیم تا به شهر پایدار برسیم.

• در رفسنجان در این زمینه چه اقداماتی داشته‌اید؟
برنامه‌های ما در شهرداری رفسنجان، یک‌سری قالب و چارچوب دارد. فعالیت خود را در شهرداری رفسنجان در پنج محور شروع کرده‌ایم که این پنج محور به‌عنوان برنامه به شورای اسلامی شهر رفسنجان ارایه شد تا پروژه‌ها بر این اساس تعریف شود. 
یکی از این محورها، شهر امن است؛ باید یک شهر امن داشته باشیم، به این مفهوم که باید بلد امن داشته باشیم.
شهر امن، شهری است که همه‌چیز در آن امنیت دارد. امنیت سرمایه‌گذاری، امنیت روانی، امنیت ساخت‌وساز، امنیت بهداشتی و ... باید در شهر وجود داشته باشد که در این زمینه نقش شهرداری خیلی غالب است و باید پروژه‌های شهرداری را در این راستا تعریف کنیم. در قرآن هم اشاره داریم: «وَهَذَا الْبَلَدِ الْأَمِينِ»، خداوند می‌توانست برای شهر صفت‌های دیگری هم به کار ببرد؛ ازجمله شهر زیبا، اما فرموده: «وَهَذَا الْبَلَدِ الْأَمِينِ»، شهری که مردم، گردشگر، مهمان و میزبان در آن احساس امنیت کنند.
موضوع دوم شهر انسان‌محور است؛ شهر ما برای ماشین طراحی شده، اما باید شهر را برای انسان طراحی کنیم و اولویت ما انسان باشد.

• یعنی به سمت پیاده‌محوری برویم...
پیاده‌محوری هم یکی از موارد شهر انسان‌محور است. الان، حتی در زمینه‌ی ترافیکی عابران پیاده امنیت ندارند و گذرگاه‌های پیاده امن نیستند. از خانه که به کوچه وارد شویم و یا هر لحظه دست بچه را در معابر رها کنیم، ممکن است خطرساز باشد؛ بنابراین، باید مبنای طراحی‌های ما انسان باشد و بعد از آن به ماشین برسیم.
موضوع دیگر برندسازی است؛ باید شهرها را با برپایی چنین رویدادهایی و برنامه‌ریزی برخی اتفاقات و وقایع، به کشور و دنیا بشناسانیم و همین پوشش خبری برخی از رویدادها در یک شهر می‌تواند نام شهر را مطرح کند و افراد در سایر شهرها سوال کنند که این شهر کجاست و چه فعالیت اقتصادی دارد.
موضوع دیگر رویکرد فرهنگ‌محور در اقدامات شهرداری است. به‌طور مثال می‌توانیم پیاده‌روسازی و یا یک نوار سبز ایجاد کنیم، اما رویکرد فرهنگی داشته باشیم. 
در شهر رفسنجان، هفت محور فرهنگی تعریف کرده‌ایم که البته چیز خاصی هم نیستند؛ گذرگاه‌های عابر پیاده‌ای هستند که با فضای سبز در عرض 12 تا 15 متر کنار برخی خیابان‌ها ایجاد می‌شود. در این محورها تابلوی گذر فرهنگی نصب می‌شود و برنامه‌های مختلف فرهنگی‌-هنری ازجمله نمایشگاه‌های کوچک، پرفورمنس آرت، نمایش‌های خیابانی و موسیقی خیابانی در این گذرگاه‌ها تعریف می‌کنیم که چند اتفاق می‌افتد؛ ابتدا این‌که پیاده‌روسازی را با رویکرد فرهنگ‌محور انجام داده‌ایم، دوم این‌که یک جاذبه‌ی خوب برای شهروندان ایجاد می‌کنیم که موجب ایجاد تنوع زندگی می‌شود که این تنوع زندگی، یکی از وظایف مدیریت شهری است. در شهرها باید طوری برنامه‌ریزی کنیم که مردم از شکل تکراری شهر خسته نشوند؛ بنابراین، باید همواره در فضای شهر نوآوری داشته باشیم و فضاهایی آماده کنیم که مردم از خانه‌ها بیرون بیایند و در فضاهای شهری و گذرگاه‌های فرهنگی حضور پیدا کنند.
هم‌چنین باید برای مردم زندگی شبانه تعریف کنیم؛ خیلی وقت‌ها با تعریف زندگی شبانه برای مردم، به محیط شهری جذابیت می‌دهیم که موجب افزایش عِرق شهروندان نسبت به شهر می‌شود.
خیلی از شهروندان ما مهاجرت کاذب و کوچک دارند؛ به‌طور مثال مردم برای خرید، درمان و یا تفریح به شهرهای دیگر می‌روند و پول خود را بیرون از رفسنجان خرج می‌کند؛ بنابراین، باید این جاذبه‌ها را در شهر خودمان ایجاد کنیم تا شهروندان غیر از مسافرت‌های سالانه، برای امور دیگر از شهر خارج نشوند و در شهر خودمان هزینه کنند.
نکته‌ی آخر شهر پایدار است. باید از منابع شهر طوری استفاده کنیم که شهر در آینده هم بتواند خود را اداره کند؛ اگر تمام منابع را هزینه کنیم، تمام زمین‌ها را تفکیک کنیم، یا آب شهر را مصرف کنیم و منابع طبیعی و محیط زیست شهر را از بین ببریم، دیگر برای نسل آینده چیزی باقی نمی‌ماند؛ ضمن این‌که برای رسیدن به شهر پایدار، باید با اقتصادمحور باشیم که در این راستا شهرداری باید با سایر دستگاه‌ها برنامه‌هایی تعریف کند که تداوم داشته باشد تا به شهر پایدار برسیم.

 

محمدرضا احمدی

0