سه شنبه 3 مهر 1397
نسخه آزمایشی
  • شورا و شهر
  • شماره خبر: 9606318
  • 15 اسفند 1396
  • 14:33
  • امتیاز:5/4
  • امتیاز شما
مبلمان و المان‌هاي شهري با نظر يک کارگروه تخصصي ساماندهي مي‌شوند

مديرعامل سازمان پارک‌ها و فضاي سبز شهرداري کرمان:

مبلمان و المان‌هاي شهري با نظر يک کارگروه تخصصي ساماندهي مي‌شوند

اشاره: طراحی شهری بخش بسیار مهم و حساسی از هویت شهر به شمار می‌آید و فرآیندی است که به شکل‌دهی فیزیکی بافت‌های مختلف شهری و روستایی منجر شده و با رویکرد ساختارگرایی به ایجاد اماکن متعدد می‌پردازد. طراحی ساختمان‌ها، فضاها و چشم‌اندازها در نهايت جریانی را به راه می‌اندازد که به عمران و آبادی شهری کمک مي‌کند. البته مبلمان شهری از جمله عناصر سازنده‌ی طراحی شهری است که کمیت و کیفیت، زیبایی، راحتی، دوام و محل استقرار آن نقش بسیار اساسی در زيبايي و کارايي شهر دارد. ما در اين رابطه در شماره‌هاي گذشته در کنار نظر مردم نظر کارشناسان را در ارتباط با تاثير مبلمان شهري بر سلامت جسمي، روحي ورواني بررسي کرديم و در اين شماره به سراغ يکي از مسوولان شهري رفته‌ایم و در مورد ايراد‌هاي وارد شده، مشکلات موجود و راه حل‌هاي پيشنهادي با وی گفت‌وگو کرده‌ایم. نکته‌ی قابل تامل در گفت‌وگو با ايمان سيف‌الهي، مديرعامل سازمان پارک‌ها و فضاي سبز شهرداري کرمان این بود که وی مبلمان شهري و جانمايي آن درشهر به‌خصوص در پارک‌ها را مهم دانست و از رسالت سازمان پارک‌ها در اين رابطه و تشکيل کارگروهي در ارتباط با سامان‌دهي مبلمان شهري خبر داد.

• آقاي مهندس؛ رسالت سازمان پارک‌ها و فضاي سبز در طراحي و جانمايي مبلمان شهري چيست؟
رسالت سازمان پارک‌ها طراحي مبلمان، جانمايي وسایل و نظارت بر کار و خريد وسايل مبلمان شهري است ولي در سال‌هاي گذشته اين اتفاق نیفتاده و در اجراي مبلمان شهري سليقه‌اي عمل شده است. منظورم اين است که شهرداري‌هاي مناطق بر اساس توان مالي خود مواردي را طبق سليقه و نظر خود خريداري و جانمايي کرده‌اند.

• نظر شما در مورد مبلمان شهري موجود چيست؟
 هرچند درصد زيادي  از مبلمان شهري کارشده در شهر مورد قبول است اما درصد ناچيزي ازآن نيز ايراد دارد چرا که در مورد ساخت و جانمايي‌آن کم‌تر فکر شده است به‌طوري که بعضي از مبلمان‌ها و المان‌ها مناسب آن فضا طراحي نشده‌اند.

• آيا هزينه‌ي صرف شده براي خريد و يا ساخت المان شهري مي‌تواند نشان دهنده‌ي کيفيت و اولويت آن براي استفاده و کاربرد بيش‌تر باشد؟ 
خير، چون ممکن است مبلمان و المان ارزان‌تري از يک المان گران‌قيمت‌تر اثر بيش‌تری داشته باشد. اگر مبلغ و هزينه‌ي يک المان بالا باشد دليل بر آن نيست که بايد حتما کار شود مثلا اگر چراغي چهارميليون تومان قيمت دارد دليل بر آن نيست که استفاده از آن چراغ اولويت داشته باشد بلکه يک چراغ يک ميليون‌ توماني ممکن است براي اين فضا مناسب‌تر باشد. 

• به نظر شما مبلمان شهري بايد چه ويژگي‌هايي داشته باشند؟
المان‌ها بايد متناسب با محل، فضا، امکانات و بودجه‌ی شهرداري ديده و طراحي شوند و اگر قرار است الماني از شهر ديگري وارد کرمان شود بايد در مورد ورود و نياز به آن فکر شود.

• براي جلوگيري از سليقه‌اي کار کردن در طراحی و اجرای مبلمان شهري چه تدبيري انديشيده شده است؟
با توجه به اين مسايل، قرار است کارگروهي تشکيل شود و در صورتي‌که الماني تهيه، طراحي و جانمايي مي‌شود کارشناسان آن‌‌را از لحاظ ابعاد، رنگ و معنادار بودن و متناسب بودن با محل قرارگيري بررسي کنند و تمام موارد را به صورت يک‌جا و در کنار هم ببينند. 

• آيا در اجراي طراحي شهري، به زيباسازي نيز توجه مي‌شود؟
بله؛ مدتي است که بحث زيباسازي در شهر با جديت دنبال مي‌شود و کارگروه زيباسازي موارد را با دقت رصد مي‌کند. براين اساس طرح‌ها در کارگروه زيباسازي بررسي مي‌شوند و متخصصان هم نظر کارشناسي خود را در این زمینه ارايه مي‌دهند. 

• بيش‌تر مردم سازمان پارک‌ها را مسوول و متصدي اجراي مبلمان شهري مي‌دانند. به نظر شما آيا سازمان با توجه به رسالتي که ذکر کرديد توانسته است دراين امر با جديت وارد شود؟
هر چند مردم در زمينه‌ي مبلمان شهري، سازمان پارک‌ها و فضاي سبز را متصدي اين کار مي‌دانند و درست آن است که در اجراي مبلمان شهري و جانمايي، طرح و نظر آن‌ها گرفته شود؛ اما تا به امروز چنين نظرخواهي انجام نشده است به‌طوري که ديده شده الماني خريداري و گذاشته شده است اما سازمان‌ پارک‌ها در نوع المان، کيفيت و محل خريداري آن دخل و تصرفي نداشته است.

• کارگروهي که شما ازآن ياد کرديد چه زمانی تشکيل مي‌شود؟ 
قرار است در ابتدا سازماني به نام سيما، منظر و فضاي سبز شهري تشکيل شود که ترکيبي از سازمان پارک‌ها و فضاي سبز و واحد زيباسازي است. درصورت ادغام اين دو سازمان کارگروهي نيز به همين نام تشکيل و کار نظارت بر مبلمان را برعهده خواهد گرفت.
• رسالت سازمان سيما، منظر و فضاي سبز شهري چيست؟ 
رسالت اين سازمان بررسي« يوي» ديد است. در اين مورد بايد بگويم، وقتي شما به خيابان و معابر نگاه مي‌کنيد همه را به شکل يو مي‌بينيد. از ديد مقابل نگاه از سمت ديوار کنار خيابان به سمت  پياده‌رو، آسفالت و سپس به آن‌سوي معبر و ديوار ديگر کشيده مي‌شود و ديدي «يوشکل»  به بيننده مي‌دهد. پس ضلع غربي، کف معبر و ضلع شرقي خيابان همان‌طور که گفتم در «يوي ديد» قرار دارد.

• در«يوي ديد» که شما از آن صحبت کرديد چه مواردي مدنظر قرار مي‌گيرد؟
اين يوي ديد بايد تجزيه و تحليل شود و در آن، ديوار، تابلو، نماي مغازه، پياده‌رو، نوع درختي که کاشته مي‌شود، نوع و رنگ سطل زباله، نيمکت و آسفالت هم‌چنين رنگ‌آميزي جداول، جوي خيابان و نقاشي ديواري در اين منظر ديده مي‌‌شود، پس براي هم‌خواني و هماهنگي تمامي عناصر، يک سيستم روي آن نظر مي‌دهد؛ مثلا نمي‌شود نماي يک ساختمان سنتي کار شود اما در پياده‌روي آن سنگ تراورتن و گرانيت استفاده کرد و نيمکت آن‌را مدل فرفورژه‌ي فرانسوي زد. منظورم از هماهنگي اين است که اگر ساختماني را با نماي ايراني کار مي‌کنيم  بايد نيمکت، چراغ روشنايي و ساير موارد هم نمای ايراني داشته و حتي درختي که کاشته مي‌شود با آن فضا هم‌خواني و تطابق داشته باشد. 

• به نظر شما در طراحي پارک‌ها چگونه بايد اين ملاک‌ها را رعايت کرد؟
در طراحي پارک‌ها هم بايد به اين موضوع توجه شود. اگر پارکي را با طراحي مدرن کار مي‌کنيم، مبلمان و نورپردازي آن هم بايد مدرن باشد ولي وقتي آب‌نماي سنتي و يا کاشي‌کاري سنتي کار مي‌کنيم اگر فواره موزيکال در آن کار بگذاريم جواب نمي‌دهد؛ پس اگر به شکل ساده و سنتي کار شود بهتر است چون اين گونه با فضا هم‌خواني دارد؛ بنابراين به‌دليل ضرورت هماهنگي و هم‌خواني المان‌ها با ساختار اطراف خود، اين سازمان با تشکیل کارگروه و استفاده از نظر کارشناسان اين موارد را سامان‌دهي مي‌کند.  

• به نظر شما مي‌توان در ساخت و کاربرد المان‌ها تقليد کرد؟ 
خير، المان‌ها نبايد تقليدي باشد و يا  به صرف زيبايي کار شوند مثلا در يکي از کشورهاي خارجي مجسمه‌اي را ساختند که بيرون آمدن يک انسان از دريا را نشان مي‌دهد اما قسمتي از بدن مجسمه حذف شده و با توجه به اين‌که از داخل حفره‌ي بدن مجسمه منظره‌ي دريا و آسمان پيدا است مفهومي فلسفي را تداعي مي‌کند  و نشان از تطهير يک انسان دارد. حالا اگر اين المان را در يکي از پارک‌هاي کرمان اجرا کنيم که پشت آن منظره‌ي آسفالت، خيابان و جدول و درخت باشد واقعا چه معنایي مي‌دهد و چه دليلي براي به کاربردن آن وجود دارد ؟ 
پس اگر ما الماني را مي‌سازيم و قرار است در شهر کار گذاشته شود بهتر است با فضا و اقليم کرمان هم هم‌خواني داشته باشد. اگر ما دريا نداريم دليلي ندارد که الماني کار کنيم که مربوط به شهرهاي ساحلي است.
 
• به نظر شما چه تفاوتي بين مبلمان پارک و مبلمان معابر وجود دارد؟
 المان‌ها و مبلمان‌ها بايد متناسب باشند مثلا اگر قرار است در خيابان شريعتي روي نيمکت بنشينيم دليل بر اين نيست که مي‌خواهيم به مدت زياد استراحت کنيم اما نيمکت پارک‌ها به دليل اين‌که مردم درآن‌جا به مدت زيادي حضور دارد بايد با نيمکت خیابان‌ها فرق کند وراحت‌تر باشد.

• به نظر شما دليل اشکالات موجود در شهر چيست؟ 
 دليل اين مساله اقدامات ناهماهنگ، وجود چند دستي و چند سليقه‌گي است به‌طوري که هر کسي با سليقه‌ي متفاوت وارد کار شده است. اما اگر به شکل منطقي موضوعي را به شکل جمعي به مشورت بگذاريم  خيلي بهتر ازآن است که بخواهيم فردي و سليقه‌اي کار کنيم.

• آقاي مهندس، ساختار بعضی از پارک‌ها با نام پارک هم‌خوانی ندارد؛ نظر شما در اين‌باره چيست؟
ما حق نداريم پارکي را طوری نام‌گذاري کنيم که با فلسفه‌ي وجودي آن پارک هم‌خوانی نداشته باشد؛. مثلا وقتي نامي از پارک طبيعت مي‌بريم آن‌چه در ذهن تداعي مي‌شود، وجود سنگ‌فرش، برکه، جوي آب و نمادهاي طبيعت است و براي اين منظور طراحي مي‌کنيم که فرد در این پارک باید واقعا احساس کند که در طبيعت قرار گرفته است؛ درحالي‌که اين‌گونه نيست. پس نام‌گذاري پار‌ک‌ مهم است، نام پارک یا بايد بر اساس تاريخچه‌ي محل باشد و يا مطابق با فلسفه‌ احداث پارک مثلا پارکي که در بلوار حجاج قرار دارد به جاي نام‌گذاري پارک «رز » مي‌توانست پارک حج و حجاج باشد و با حال و هواي همان جا طراحي شود.
پس همان‌طور که گفتم هر چيزي را به هر سليقه‌اي نمي‌توان کار کرد.  پارک طبيعت مي‌توانست نام ديگري داشته باشد که با محل قرارگيري آن بيش‌تر مطابق باشد مثلا پارک آب و آتش تهران به گونه‌اي طراحي شده که در تمامي المان‌ها و مبلمان آن اين دو عنصر وجود دارد. پس اگر پارکي را به نام پارک مادر در شهر کرمان نام‌گذاري مي‌کنيم بهتر است المان‌ها با موضوع نام آن سنخيت داشته باشند که بهتر است در پارک مادر روي اين آيتم بيش‌تر کار شود. 

• آيا سازمان پارک‌ها در نام‌گذاري، طراحي و جانمايي المان پارک‌هاي شهرکرمان  دخالتي نداشته است؟
همان‌طور که گفتم ايرادهاي وارده به دليل چند سليقه‌گي بوده است و شهرداران مناطق براي خود تصميم مي‌گرفتند.  دراين رابطه سازمان پارک‌ها وفضاي سبز تنها  فضاي سبز پارک‌ها را  طراحي مي‌کند‌ و هرچند، بارها نامه نوشتيم و اظهار نظر کرديم اما تاکنون فايده‌اي نداشته است که اميدوارم از اين بعد جانمايي و کارگذاري المان‌ها و نوع آن‌ها سمت و سوي بهتري پيدا کند.

• آيا مشکلات و ايرادهاي وارد به مبلمان شهري قابل اصلاح است؟
کارگذاري بعضي از المان‌ها ومبلمان شهري هرچند ايراد دارد اما هزينه‌بر بوده‌اند وجمع‌آوري يک‌باره‌ی آن‌ها کار درستي نيست مثلا به نظر من المان‌هاي کارشده جلوي هتل پارس مناسب آن فضا نيستند و با توجه به اين‌که  براي ساخت آن زحمت کشيده شده است، جمع‌آوري آن نمي‌تواند کار درستي باشد.

• سخن آخر؟
اگر قرار است در مکاني الماني و تنديسي زده شود در کنار کارشناسان، از شهرداران مناطق نيز دعوت شده و آن‌ها توجيه شوند. در هر صورت اگر اشتباه و ايرادي بوده  بهتر است به مرور زمان اصلاح شود؛ چرا که المان‌ها و مبلمان شهري بعد از مدتي دچار فرسودگي مي‌شوند و نياز به تعويض دارند پس قرار نيست ما روي هر کاري که انجام شده خط قرمز بکشيم، مي‌توانيم در يک فرصت بهتر به مرور زمان اشکالات ‌را برطرف کنيم. 

 

مهدیه جعفری

0