یک شنبه 30 مهر 1396
نسخه آزمایشی
  • جامعه
  • شماره خبر: 9507185
  • 27 مهر 1395
  • 13:05
  • امتیاز:5/4
  • امتیاز شما
ورزش برای جوانان لازم و برای سالمندان واجب است

گفت‌وگو با محمد پوررنجبر- دکترای مدیریت ورزشی و عضو هیات علمی دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی کرمان به بهانه روز تربیت‌بدنی

ورزش برای جوانان لازم و برای سالمندان واجب است

• تعریف ورزش چیست؟ ورزش به تمامی گونه‌های فعالیت فیزیکی بدن گفته می‌شود که شرکت کنندگان آن می‌توانند به صورت منظم و سازمان یافته یا گاه‌به‌گاه در آن شرکت کنند

 

• تعریف ورزش چیست؟
ورزش به تمامی گونه‌های فعالیت فیزیکی بدن گفته می‌شود که شرکت کنندگان آن می‌توانند به صورت منظم و سازمان یافته یا گاه‌به‌گاه در آن شرکت کنند و از آن برای بهبود تناسب اندام‌ و یا فراهم آوردن سرگرمی و تفریح بهره ببرند. ورزش می‌تواند به صورت رقابتی برگزار شود که در این صورت باید بر پایه‌ی رشته قوانینی که مورد توافق همگان است، یک یا چند برنده در آن مشخص شود؛ در این گونه ورزش‌ها شرکت‌کنندگان باید درجه‌ای از توانمندی‌های مربوط به آن رشته به ویژه در رده‌های بالاتر را دارا باشند. هم اکنون با در نظر گرفتن ورزش‌های تک نفره، صدها رشته‌ی ورزشی وجود دارد. ورزش‌های گروهی می‌تواند افراد را در قالب دو یا چند گروه دسته‌بندی کند و تیم‌ها با هم رقابت کنند.

• به نظر شما آیا هر فعالیتی معنای ورزش کردن می‌دهد ؟
خیر، خیلی از کارها فعالیت بدنی هستند اما ورزش محسوب نمی‌شوند، چون با توجه به تعریف ورزش ممکن است این فعالیت‌ها منظم و سازمان یافته نباشد و از نظر فیزیولوژیکی بدن را به یک سطح مناسب از ضربان قلب و فعالیت تنفسی نرساند.

• اهمیت ورزش برای کدام گروه سنی بیش‌تر است؟
ورزش برای همه‌ی گروه‌های سنی اهمیت دارد، اما با توجه به ماهیت ورزش و فرمایش رهبر معظم انقلاب ورزش برای جوانان لازم و برای سالمندان واجب است.

• به نظر شما بهتر است چه ورزشی را در چه سنی شروع کنیم؟
رهنمودهای زیادی در مورد زمان شروع و چگونگی شروع شرکت در ورزش وجود دارد. این رهنمودها بر اساس بهبود عملکرد و عوامل خطرزا طراحی شده‌اند.
سنین ۶-۲ سالگی: لازم است کودکان بیش‌تر در فعالیت‌های شادی‌آور و فرح‌بخش شرکت کنند. در این سن کودک، توانایی شرکت در ورزش‌های سازمان‌یافته مانند فوتبال را ندارد زیرا توانایی حرکتی و تعادلی کامل نیست و محدوده‌ی توجه او محدود است.
مهارت‌هایی مانند دویدن، پریدن و شنا را می‌توان به کودک آموزش داد. در این سن، ورزش باید با حداقلِ آموزش باشد و از ایجاد رقابت و مسابقه بین کودکان جلوگیری شود. هدف اصلی باید لذت بردن از ورزش باشد. سنین ۱۰-۶ سالگی: گرچه بهبود تعادل و حرکت به‌دست آمده اما هنوز هماهنگی لازم بین دست و چشم به‌وجود نیامده است، بنابراین کودک می‌تواند به‌طور محدود به ورزش‌های سازمان‌یافته بپردازد. ورزش‌هایی مانند ژیمناستیک، شنا، تنیس برای کودک مناسب است. در این سن تاکید بر آموزش تکنیک است و باید به رقابت و مسابقه کم‌تر اهمیت داده شود. سنین ۱۲-۱۰ سالگی: سطح شعور و فهم و توانایی یادگیری، تعادلی و حرکتی کودک افزایش می‌یابد و می‌تواند حرکت‌های پیچیده و تکنیک و تاکتیک را یاد بگیرد و در ورزش‌های سازمان‌یافته و برخوردی شرکت کند.
ورزش‌هایی مانند والیبال، بسکتبال، فوتبال و دوچرخه‌سواری برای این سنین مناسب هستند. در باشگاه‌ها تمرین با وزنه‌های کوچک ایرادی ندارد ولی ورزش‌هایی مانند وزنه‌برداری و پاورلیفتینگ برای کودکان ممنوع است.
بدن‌سازی با وزنه باید بعد از سن بلوغ، آن هم همواره تحت‌نظر مربی انجام شود. ورزش‌های پربرخورد و تماسی مانند بوکس، کشتی، هاکی و پاورلیفتینگ بهتر است بعد از ۱۵ سالگی شروع شوند، ولی، به‌طور کلی می‌توان گفت مناسب بودن شدت و نوع ورزش را رضایت‌مندی کودک و لذت بردن او تعیین می‌کند؛ علاوه بر این، ورزش تاثیری بر سن بلوغ ندارد مگر در دخترانی که رژیم غذایی شدید گرفته باشند و والدین نباید از این بابت نگران باشند.

• ورزش‌های گروهی چه تاثیری بر رفتار اجتماعی فرد و به‌طور کلی اجتماع دارد؟
ورزش‌های گروهی عملکرد اجتماعی فرد را تقویت می‌کند
شرکت در ورزش‌های گروهی علاوه بر افزایش توانایی درک ارزش‌های گروهی، در بهبود برقراری ارتباط و تقویت عملکرد اجتماعی افراد تاثیر بسزایی دارد.
ورزش صبحگاهی یا پیادروی با دوستان، زمینه‌ی معاشرت و بهره‌مندی از عقاید دیگران را فراهم کرده و فرد را از حالت گوشه‌گیری خارج می‌کند.
ورزش سبب رشد مسئولیت پذیری در افراد می‌شود
شرکت در فعالیت‌های ورزشی، فرصت ایجاد خود ارزیابی، ارتباط و مقایسه با همسالان و رقابت سالم را به وجود آورده و عزت نفس فرد را تقویت می‌کند.
ورزش واسطه‌ای مناسب برای اجتماعی شدن، ایجاد کفایت و مهارت، استحکام روابط خانوادگی، سهولت دوست‌یابی و ارتباط سالم با همسالان می‌شود.
همچنین تقویت اقتدار در گروه، رعایت نظم و احترام به قوانین و مقررات، از دیگر مزایای انجام دادن فعالیت ورزشی در برنامه‌ی روزانه است.

• آیا افراد بیمار مجاز به انجام دادن هرورزشی هستند و به طور کلی ورزش می‌تواند برای افراد مضر هم باشد؟
ورزش کردن باید به صورت هدفمند و با برنامه ریزی دنبال شود. قطعا ورزشی که برای یک خانم ۳۰ ساله برای کاهش وزن توصیه می‌شود، برای یک خانم ۶۰ ساله که نیاز به مراقبت و کنترل از پوکی استخوان دارد، توصیه نمی‌شود. انتخاب ورزش نیازمند بررسی‌های جدی است و باید خطرات، آسیب‌ها و توانایی جسم فرد بررسی شود. به همین دلیل است که ما همیشه توصیه می‌کنیم پیش از شروع ورزش و پرداختن به آن، بهتر است تمامی افراد در هر سن وسالی به متخصص پزشکی ورزشی مراجعه کنند و ورزشی را انتخاب کنند که کم‌ترین عارضه و آسیب و بیش‌ترین بهره‌مندی را برای افراد داشته باشد. در حقیقت انتخاب نوع ورزش و شدت آن باید کیفیت زندگی را متحول کند و آن را افزایش دهد.
در بسیاری از کشورهای دنیا متخصصان پزشکی ورزشی با کمک تکنیک‌ها و روش‌هایی که سراغ دارند، برای بهبود شرایط فیزیکی مراجعان خود اقدام می‌کنند. این گروه تلاش دارند تا با ارائه‌ی روش‌های ورزشی متناسب با هر فرد و توان او برای حفظ سلامت یا بازگرداندن سلامت و تندرستی به او، گام بردارند.
ذکر این نکته ضروری است و باید به آن توجه شود که بسیاری از افراد هستند که به یک یا چند بیماری زمینه‌ای مبتلااند و از وجود آن‌ها در بدن شان مطلع نیستند، بیماری این افراد ممکن است با ورزش کردن تشدید شود و فرد فکر کند، ورزش کردن موجب بروز بیماری در او شده است؛ به عنوان مثال ممکن است فردی دچار بیماری زمینه‌ای قلبی باشد که با پرداختن به ورزشی که مناسب حال او نیست، این بیماری در او تشدید شود و او فکر کند که ورزش موجب ابتلای او به بیماری قلبی شده است، یا فردی مشکل زانو دارد و با انجام دادن ورزش، درد زانوهایش بیش‌تر می‌شود و یک مشکل ارتوپدی پیدا می‌کند و این‌گونه تصور می‌کند که ورزش موجب بروز زانو درد شده است؛ نمونه‌های دیگر آن است که فردی که کاهش تعادل دارد و با ورزش دچار پیچش مچ پا می‌شود با مشکلاتی روبه‌رو است و به همین دلیل معاینه و بررسی فرد پیش از ورزش کردن، به او کمک می‌کند تا هم به لحاظ فیزیکی و هم به لحاظ روحی آمادگی پرداختن به ورزش را به دست بیاورد. فرد باید به لحاظ روان شناختی نیز آمادگی ورزش کردن را داشته باشد، برای این کار با یک‌سری اقدامات روان شناختی می‌توان فرد را برای ورزش کردن آماده کرد.

• می‌توانید چند ورزش ساده، کم هزینه و در عین حال مفید را معرفی کنید؟َ
اولین ورزش، دوچرخه سواری است .
دوچرخه سواری ورزشی ساده و کم هزینه است و نیازی به پرداخت شهریه و رفتن به سالن‌های ورزشی ندارد. شما می‌توانید هر روز صبح یا بعد از ظهر دوچرخه سوار شوید و به سمت یک پارک برانید.
دوچرخه برای فعالیت‌های قلبی- عروقی و عضلانی بسیار توصیه می‌شود. پدال‌های دوچرخه را که برای حرکت به چرخش در می‌آورید باعث می‌شوند که قدرت پا و زانوی شما قوی شود. بسیاری از افراد معتقدند که با دوچرخه‌سواری دچار زانو درد می‌شوند اما باید بدانید که درد زانو در دوچرخه‌سواری ممکن است ناشی از پایین بودن بیش از حد یا جلو بودن بیش از حد زین یا با شدت بیش از حد رکاب زدن در یک دنده‌ی معین دوچرخه باشد که باعث می‌شود هنگام رکاب زدن روی زانو فشار بیاید.
دومین ورزش، پیاده‌ روی است.
پیاده روی باعث استقامت و افزایش نیروی بدنی شما می‌شود. شاید بعد از چند روز که پیاده روی انجام بدهید احساس خستگی کنید و دیگر تمایلی به ادامه دادن نداشته باشید، توصیه می‌کنیم که با یک شخص دیگری که با او هم‌کلام هستید به پیاده روی بروید، زیرا ورزش دو نفره شما را برای ادامه‌ی این کار ترغیب می‌کند.
به هنگام پیاده روی برای این‌که انگیزه بیش‌تری داشته باشید، آهنگ گوش کنید، یا این‌که رادیویی را همراه خود ببرید که سرگرم صحبت‌ها و موزیک‌ها شوید تا متوجه گذر زمان و خستگی جسمی‌تان نشوید. پیاده روی فعالیت بسیار مفیدی است و نه تنها عضلات را تقویت می‌کند بلکه برای مهم‌ترین عضله‌ی بدن یعنی قلب نیز مفید است.
سومین ورزش، یوگا است.
یوگا ورزشی مفید برای بدن شماست. یوگا علاوه بر این‌که بر جسم شما تاثیر دارد، ذهن‌تان را نیز درگیر می‌کند.
شما می‌توانید خودتان به تنهایی و بدون این‌که به کلاس‌های یوگا مراجعه کنید از سی‌دی‌های آموزشی یوگا استفاده کنید یا این‌که به یک گوشه‌ی دنج، آرام و بی سرو صدای منزل‌تان بروید، به هیچ چیزی فکر نکنید و سعی کنید آرامش خود را با افکار مثبت دو چندان کنید.
خیلی‌ها به دلایلی نمی‌توانند در تابستان استخر بروند؛ مثلا به این دلیل که اندام متناسبی ندارند یا بدن‌شان منعطف نیست یا چیزهای دیگری از این قبیل. این‌ دلایل می‌تواند بهانه‌ای برای شرکت نکردن در بسیاری از ورزش‌های دیگر باشد. یوگا یکی از تمریناتی است که می‌تواند یکی از این بهانه‌ها را از شما بگیرد؛ یوگا روشی برای افزایش انعطاف‌پذیری بدن شماست.
چهارمین ورزش، پینگ پنگ است.
در حال حاضر بیش‌تر پارک‌ها در شهرهای مختلف یک میز پینگ پنگ دارند، شما می‌توانید راکت‌های این ورزش را تهیه کنید و هر زمانی‌که اراده کردید و تمایل داشتید به ورزش پینگ پنگ بپردازید.
پنجمین ورزش، کوه نوردی است.
در هفته یک بار به کوه بروید، برنامه‌ی هفتگی خود را طوری ترتیب دهید که برنامه‌ی کوه رفتن حتما در آن قرار داشته باشد. کوهنوردی باعث می‌شود که شما علاوه بر تمرکز مغزی، فعالیت بدنی مناسبی نیز داشته باشید. کوهنوردی هم جزو ورزش‌هایی است که اگر با یک همراه دنبال شود بسیار دل‌چسب و دنباله دار خواهد بود.
ششمین ورزش، انجام حرکات ایروبیک
شما می‌توانید درهفته سه بار به کلاس‌های ورزشی ایروبیک بروید. ایروبیک بسیار برای خانم‌ها توصیه می‌شود زیرا حرکاتی که در این ورزش انجام می‌شود، تمام نقاط بدن شما را درگیر می‌کند.
اگر هزینه‌ی ورزش ایروبیک و این‌که ماهیانه یک مبلغی را پرداخت کنید برای شما زیاد است، پیش‌نهاد مناسب‌تری برای شما داریم:
از سی‌دی‌های آموزشی ایروبیک استفاده کنید. این سی‌دی‌ها را هر روز یا یک روز در میان داخل دستگاه سی‌دی‌تان قرار دهید و از یک موزیک هم می‌توانید برای ایجاد انگیزه استفاده کنید بدون این‌که از خانه خارج شوید و یا این‌که هزینه زیادی را پرداخت کرده باشید.
هفتمین ورزش، طناب زدن است.
طناب نیز، یکی دیگر از ورزش‌های ساده و مفید برای بانوان است. البته نباید به مدت زیاد از طناب استفاده کنید. توصیه می‌شود طناب زدن را با یکی دیگر از ورزش‌هایی که گفتیم به طور متوالی ادامه دهید، زیرا طناب زدن در دراز مدت، باعث افتادگی رحم در خانم‌ها می‌شود، پس این ورزش را نباید به مدت طولانی و هر روز انجام دهید به خصوص خانمهای جوان و خانم هایی که مشکلات زنانه مانند افتادگی رحم و ... دارند، زیرا طناب زدن این بیماری‌ها را تشدید می‌کند.

• به چه دلیل ورزش برای دانش آموزان توصیه می‌شود؟
ورزش در مدارس کمک می‌کند تا دانش‌آموزان از لحاظ آمادگی جسمانی و روحی و روانی به بالندگی برسند، ورزش به ویژه در مدارس ابتدایی کمک می‌کند تا دانش آموزان مهارت‌های اولیه‌ی درست راه رفتن، دویدن، نشستن و خوابیدن را فرا گیرند و بتوانند از آسیب‌های ستون فقرات و ساختارهای قامتی و سایر آسیب‌های جدی جلوگیری کند؛ ورزش در مدارس باعث می‌شود استعدادهای نهفته‌ی دانش‌آموزان شناسایی و شکوفا شود.

نجمه کامیابی

15.6496