در یکصدو هفدهمین طرح توسعه شهری شهرداری کرمان،
همزمان با پایان عملیات بهسازی تخت درگاه قلیبیگ، از تندیس درگاه قلیبیگ افشار رونمایی و با این اقدام گامی بلند برای پیوند دوباره میراث تاریخی کرمان با زندگی امروز شهری برداشته شد.
به گزارش کرنا، این اثر تاریخی که در پیوند با باغ تاریخی بیرمآباد شناخته میشود، در محدودهای قرار دارد که جاذبههایی همچون قلعه دختر، قلعه اردشیر و پردیسان قائم(عج) را در خود جای داده است؛ مجموعهای از ظرفیتهای تاریخی و فرهنگی که میتواند زمینهساز شکلگیری مسیری جذاب برای گردشگری در کرمان باشد.
پایان عملیات بهسازی تخت درگاه قلیبیگ، فرصتی برای توجه دوباره به بخشی از میراث تاریخی کرمان است؛ میراثی که ارزش آن تنها در قدمت بناها خلاصه نمیشود، بلکه در داستانهایی نهفته است که از شکلگیری شهر، مناسبات اجتماعی و شیوه زندگی مردمان این سرزمین حکایت میکنند.
شهردار کرمان در آیین پایان بهسازی این مجموعه، که عصر امروز با حضور تعدادی اعضای شورای اسلامی شهر، مدیران شهرداری و ریاحیان مدیر اداره گردشگری و میراث فرهنگی شهرستان کرمان برگزار شد؛ با اشاره به ظرفیتهای فرهنگی و تاریخی محدوده، بر ضرورت نگاهی جامع به بافت تاریخی شهر تأکید کرد و گفت: در این شهر در فاصلهای محدود، بیش از ۱۱ اثر تاریخی شاخص قرار گرفتهاند که ساماندهی و معرفی آنها به برنامهای منسجم و هدفمند نیاز دارد.
محسن تویسرکانی، با اشاره به همکاری شهرداری منطقه پنج و برنامههای مرتبط با بهسازی بافت تاریخی، از تشکیل کارگروه مرمت و بازآفرینی این محدوده با همراهی و نظارت میراث فرهنگی خبر داد؛ اقدامی که به گفته او، میتواند زمینهساز هماهنگی بیشتر برای حفاظت از آثار تاریخی و توسعه ظرفیتهای گردشگری شهر باشد.
شهردار کرمان، همچنین با اشاره به برنامههای پیشبینیشده برای میدانگاه عدالتخانه و میدانگاه سرای سردار، بر ضرورت حرکت به سوی تعریف یک مجموعه گردشگری منسجم در شهر تأکید کرد؛ مجموعهای که در آن، آثار تاریخی نه بهصورت نقاطی پراکنده، بلکه در قالب مسیری پیوسته و قابل بازدید معرفی شوند.
شهردار کرمان در بخش دیگری از سخنان خود، به اهمیت توسعه گردشگری در کنار دیگر برنامههای مدیریت شهری اشاره کرد و خواستار توجه ساختاری و برنامهریزی گستردهتر به این حوزه شد. او با تأکید بر ظرفیتهای تاریخی و فرهنگی کرمان، توسعه طرحهای گردشگری را بخشی از مسیر پیشروی شهر دانست.
از نگاه مدیریت شهری، بهسازی تخت درگاه قلیبیگ، اگر با حفاظت مستمر، معرفی مناسب و تکمیل زیرساختهای پیرامونی همراه شود، میتواند زمینهساز توجه بیشتر به دیگر ظرفیتهای تاریخی این محدوده نیز باشد.
در همین راستا، اختصاص کاربری دفتر گردشگری به این مجموعه، ظرفیتی برای معرفی جاذبههای منطقه و آشنایی بیشتر بازدیدکنندگان با تاریخ و میراث فرهنگی کرمان فراهم میکند.
یکی از نکات مهم در بهسازی تخت درگاه قلیبیگ، ظرفیت این محدوده برای تبدیل شدن به بخشی از یک مسیر گردشگری پیوسته است؛ مسیری که بتواند بازدید از آثار تاریخی را با فضاهای عمومی، پیادهراهها و جاذبههای طبیعی پیرامون پیوند دهد.
در این خصوص شهردار منطقه چهار شهر کرمان، با اشاره به پروژههای عمرانی و خدماتی در دست اجرا، از برنامهریزی برای بهسازی مجموعه آبشار خبر داد و ابراز امیدواری کرد با اخذ مجوزهای لازم، زمینه اتصال مجموعه آبشار و تخت درگاه قلیبیگ از طریق پل معلق و همچنین پیوند مسیر پیادهراه با باغ تاریخی بیرمآباد فراهم شود.
که اجرای این طرحها، در صورت تحقق، میتواند امکان بازدید پیوسته از چند جاذبه را فراهم کند و زمینه حضور بیشتر شهروندان و گردشگران را در این بخش از کرمان به وجود آورد.
محمدعلی بهرامی، بهسازی تخت درگاه قلیبیگ و رونمایی از تندیس این چهره تاریخی، را تنها ساماندهی یک محوطه نمیداند؛ بلکه این اقدام را فرصتی برای بازشناسی بخشی از گذشته کرمان و پیوند میراث تاریخی با زندگی امروز شهر قلمداد میکند.
این اثر تاریخی که با اختصاص کاربری دفتر گردشگری نیز همراه شده، میتواند به نقطهای برای معرفی جاذبههای پیرامونی و آشنایی بیشتر شهروندان و گردشگران با پیشینه فرهنگی کرمان تبدیل شود؛ ظرفیتی که تداوم حفاظت، معرفی مناسب و تکمیل زیرساختهای آن، نقش مهمی در شکوفاییاش خواهد داشت.
بنابراین پایان عملیات بهسازی تخت درگاه قلیبیگ را میتوان فرصتی برای بازخوانی بخشی از تاریخ کرمان دانست؛ فرصتی که ارزش واقعی آن، در تداوم حفاظت از بنا، معرفی درست پیشینه تاریخی و فراهم کردن امکان بازدید و شناخت آن برای شهروندان و گردشگران آشکار خواهد شد.
این اثر صفوی، در کنار باغ بیرمآباد و دیگر جاذبههای پیرامونی، یادآور آن است که توسعه شهری تنها با ساخت مسیرها و فضاهای تازه معنا پیدا نمیکند؛ گاهی احیای یک یادگار تاریخی نیز میتواند به بازتعریف یک محدوده، تقویت هویت محلی و گشودن افقی تازه برای گردشگری کمک کند.
تخت درگاه قلیبیگ اکنون پس از دو ماه عملیات بهسازی، بار دیگر در کانون توجه قرار گرفته است؛ بنایی که ارزش آن، بیش از هر چیز، در پیوند میان گذشته و امروز کرمان و ظرفیتی است که برای روایت دوباره تاریخ این شهر در اختیار نسلهای آینده میگذارد
تخت درگاه قلی بیگ هم اکنون نگینی اصیل از هویت اصیل کرمان و یکی از شاخصترین آثار تاریخی این دیار و یادگار دوران صفویه محسوب میشود؛ این بنا در واقع مقبره درگاه قلی بیگ افشار از نوادگان بیرام بیگ و رییس ایل افشار در کرمان بوده است.
خبرنگار، مهدیه جعفری.